In je Burcht (1)

In je Burcht (1)

 
Wat als je niet zegt wat je te zeggen hebt.

Mijn zoon zei tegen mij. Pa doe toch niet zo raar. Ik was aan het dansen met mijn kleinkind en dat was misschien wat overdreven maar de manier waarop hij dat zei zorgde ervoor dat ik stopte en in mijn burcht ging zitten. Ik voelde dat meteen maar ik wou mijn zoon niet meteen feedback geven met al die mensen erom heen.

Dit is een typisch voorbeeld van een burchtrecatie. Een burchtreactie kent heel  verschillende van gedrag. Het algemeen kenmerk is dat mensen hun hoofd (ratio) en gevoel scheiden (emotie).

Wat ik deed was terugtrekken en me afsluiten. Ik trok een muur op zodat ik niet meer op deze manier geraakt kon worden. Maar er zijn ander manieren die die veroorzaakt worden door een gebeurtenis die je raakt.

De burchtreacties zijn:

– afsluiten (dus een muur optrekken)
– rationaliseren 
– pleasen
– emotioneel uitacteren
– het ontploffen

Afsluiten

Bij afsluiten of dichtklappen trek je jezelf terug uit het contact. Je bent er nog wel maar niet meer echt aanwezig. De Ander kan je niet bereiken. In gedachten bouw je een beschermende muur om je heen, zodat je niet meer geraakt kunt worden. Dan is er geen contact meer mogelijk. Wat een ander zegt of doet komt niet meer (echt) binnen. Je reageert er niet op en soms loop je weg omdat het contact niet meer dragelijk voor je is.

Rationaliseren

Met rationaliseren verbreek je de balans tussen iets voelen en denken. Dat doe je door de aandacht af te leiden van wat je werkelijk voelt, bijvoorbeeld door druk te praten of te redeneren, een afleidend verhaal vertellen, jezelf of de ander direct verdedigen: ‘zo erg is het niet want …’, (cynische) grapjes maken of je wordt sarcastisch. Cynische grapjes zijn vaak grapjes die uit je mond schieten zonder dat je snapt waarom je dat zegt. En vak zeg je dingen die niet wilt zeggen.

Sommige mensen zijn heel grappig; vanaf het moment dat ze binnenkomen maken ze grappen. Dit is een burchtreactie als een serieus onderwerp niet serieus kan worden  besproken. Een grap kan wel relativeren, maar nu veeg je dat wat de ander vertelt met een grap onder het tapijt. Het is een rationalisatie als je niet meer terugkomt op wat de ander vertelde en die zich daardoor niet gehoord en niet gezien voelt.

Pleasen

Pleasen doe je als je aardig gevonden wilt worden of het contact/de relatie met de ander niet wilt verliezen of verstoren. Je blijft vriendelijk, maar van binnen rommelt het. Pleasen is ook het de ander naar de zin maken terwijl je eigenlijk boos bent. Met andere woorden: je zegt ja maar bedoelt nee.

Emotioneel uitacteren

In je burcht ervaar je vaak menggevoelens. Dat noemen ze secundaire gevoelens. Dat gevoel kan lang blijven hangen. Je kunt lang boos blijven of verdrietig zijn. Dat kan dagen blijven hangen.

Dit betekent dat een emotie wordt geuit op een manier die veel groter is dan de gebeurtenis rechtvaardigt. Feitelijk is het emotioneel uitacteren en geschiedenisreactie: er komt meer mee dan wat op dat moment speelt. Dit van jezelf weten maakt het makkelijker om je even in te houden, zodat je kunt bepalen waar je reactie vandaan komt en of wat je wilt zeggen of doen gepast is in de huidige situatie.

Emotioneel uitacteren doe je ook als je eigenlijk verdrietig bent maar boos wordt, of andersom. Je weet dat het emotioneel uitacteren is als je reactie buitenproportioneel heftig is. Een ander snapt dan vaak ook niet wat je nu zo enorm emotioneert.

Het ontploffen

Soms gebeurd het (vaak onbewust) dat je meerdere gevoelens onderdrukt. Zoals op het werk of in een vriendengroep. Het kan lang duren maar ergens bereik je een limiet. Dan lopen je gevoelens over en dan ontplof je, ‘de deksel knalt van de hogedrukpan’.
Kortom iedereen heeft momenten dat hij/zij geraakt wordt en in een Brurcht terecht komt. Dat is niet erg maar als je heel vaak in je burcht zit dan wordt je eigen waarde minder omdat je onbewust weet dat je niet adequaat reageert op een situtie.

Meer weten over de Burcht Lees dan de volgende blog over:
– Deel 2 Het onderscheidt tussen gevoelens
– Deel 3 Hoe kom je uit je Burcht
– Deel 4 Wat is zo belangrijk om uit je Burcht te stappen.

Geschreven door Ellis van Schaik en Arjan van Weert.

 

 

Direct aan de slag!

Bezoek een van onze informatieavonden